Şunu okuyun ve kalanını indirin...

Boşa Giden Kaynaklarla Neler Yitirdik?

Türkiye şartlarında yüksek kalitede bir özel üniversitenin kurulmasının maliyeti ortalama 250 Milyon Dolar olarak ifade edilmektedir. Öğrenci ve devlet katkısı dışında her yıl işletme gideri olarak ilave 12.5 Milyon Dolar sarf edilmesi (ya da bu giderin karşılanabilmesi için gelir getirici bir kaynağın vakfedilmesi) öngörüsü ile ve harcama rakamları da en üst limitten hesaplanmak suretiyle, belirtilen tipte bir üniversitenin kuruluş maliyetinin 500 Milyon Dolara çıktığı varsayılabilir. Bu bağlamda; 2004 yılında üniversite kapısında olan 1.786.000 öğrencinin ÖSS'ye girene kadar harcamış olduğu 8.4 Milyar Dolar yeni üniversite kurmak için harcansaydı boşa giden o parayla Sabancı ve Koç üniversiteleri ayarında 8.400/500= 16.8 yani yaklaşık 17 yeni üniversite kurulabilecekti. Bu 17 üniversite ile 3.500'er kişilik lisans ve yüksek lisans öğrencisinden oluşan 59.500 kapasite yaratılabilecek veya ÖSS için her yıl harcanan ortalama 3 Milyar Dolar yeni üniversite kurmak için harcansa, boşa giden o parayla her yıl Sabancı ve Koç üniversiteleri ayarında yaklaşık 6 üniversite kurulmuş ve 21 bin kapasite yaratılmış olacaktı. Toplamda Türkiye'de son 16 yılda yaklaşık 23 milyon öğrenci ÖSS sınavına girmek için başvuruda bulunmuş ve bu öğrenciler ÖSS için 2004 fiyatlarıyla (23 milyon öğrenci x 1.646 ABD $ ÖSS harcaması = 36.212.000.000 Dolar) yaklaşık 36.2 Milyar Dolar harcama yapmışlardır. Bu parayla Sabancı ve Koç üniversiteleri ayarında 72 üniversite (288 fakülte, 216 enstitü, 72 yüksekokul) açıp birinci sınıf 252.500 kişilik yükseköğrenim kapasitesi yaratmak ya da son 16 yılda ÖSS'ye hazırlık ve yurtdışında okuttuğumuz yükseköğrenim öğrencileri için yaptığımız harcamayla 86 üniversiteye (344 fakülte, 258 enstitü, 86 yüksekokul) ve 301 bin yükseköğrenim kapasitesine sahip olmak mümkün olabilirdi. Geçmiş geçmişte kalmıştır. Ancak bugünden harekete geçilirse önümüzdeki 15 yılda ÖSS için harcanması muhtemel (yılda ortalama 2.7 milyon ÖSS öğrencisi x 15 yıl = 40.5 milyon öğrenci x 2.000 Dolar yıllık ortalama ÖSS harcaması ) yaklaşık 81 Milyar Dolar kaynakla 567 bin kapasiteli birinci sınıf kalitede 162 üniversite kurmak mümkün olabilir. Günümüzde istihdam yaratmak için kişi başı 90.000 Dolarlık bir yatırım harcaması yapılması gereği resmi kurumlarımızın belirlediği 2004 yılı rakamıdır. Bu rakam dikkate alındığında 34,5 Milyar Doların 377.780 kişiye, 81 Milyar Doların ise 900.000 kişiye istihdam sağlayacak bir kaynak olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu noktadan hareketle kaynakların doğru ve rasyonel kullanımının önemi açıktır. Eğitim sistemimizde gerek duyulan kaynakların dağılımı yapılırken büyük özen ve planlama gerektiği de bilinmelidir.

Notlar

1. Hesaplarda 1 ABD $ 2004 yılı için 1.400.000 TL, 2005 yılı için 1.350.000 TL olarak alınmıştır.
2. Bu bölümdeki hesaplar, TED, Türkiye'de Üniversiteye Giriş Sistemi Araştırması ve Çözüm Önerileri, Ankara, 2005, s. 65- 87'de yer alan, "Üniversiteye Giriş Sisteminin Ailelere ve Topluma Maliyeti" başlıklı bölümün veriler esas alınarak hazırlanmıştır.

Tüm yazı: Hayat 195 dakika mı? (Türkiye Eğitim Derneği) (Alıntıladığım bölüm, 38. sayfada.)