Kırk yedinci Beyn Bülteni’ne hoş geldiniz! Bu bültende belediyemizi eleştiriyoruz, bitmeyen bir eserin içinde bitmeyen bir eseri dinliyoruz, Türk edebiyatında bir üstbiliş örneğine rastlıyoruz.
🗨️ Haftanın dökümü
🔸 Beyn’e geçtiğimiz yedi günde abone olan 11 kişiye teşekkür ederim! ❤️ Önceki bülteni okumadıysanız buraya tıklayıp okuyabilirsiniz.
🔸 Aşkabat Caddesi (namıdiğer 7. Cadde) bok gibi oldu. Hayatımda gördüğüm en beceriksiz ekipler, kaldırımları yenilemek (ve genişletmek) için caddenin altını üstüne getiriyor ve ikinci aya girilmiş olmasına rağmen işin yarısı bile bitmemiş görünüyor (biten kısmı da berbat görünüyor). Aynı rezaletin Tunalı Hilmi Caddesi’nde de yaşandığını duydum, gidip görmedim. Parti ayırt etmeden söylüyorum, herhangi bir belediye şu işi vatandaşı daha az mağdur ederek tamamlayabilirdi. Yazıklar olsun.
🔸 Alerjik astım şüphesiyle gittiğim bilmem kaçıncı muayenede, doktor tavsiyesiyle “bronkoprovokasyon” ismiyle anılan bir teste girdim. Girmez olaydım: Test astım simülasyonuymuş arkadaşlar. Kademeli olarak dozu artırılan bir ilaçla kademeli olarak boğuldum, ilacın etkisinin testten 10 dakika sonra geçeceği söylendi ama inhaler’la nefesim açılmasına rağmen bronşlarımın tamamen açılması 24 saati buldu. Allah kimseye yaşatmasın şu astım denen illeti.
🔸 Uzun öykümü bitirmek için ihtiyacım olan son önemli parçayı da buldum! Öykünün %90’ı bitti, kalan %10’un da son %3-4’lük kısmı bitti ama %90’la %96 arasındaki parçayı bir türlü yazamıyordum, yazamadıkça öyküye oturmak istemiyordum. Cuma akşamı bir minik “evreka” anında uygun parçayı bulunca müthiş rahatladım! ❤️
🔸 Bugüne (yani pazar gününe) biraz buruk başladım, eski pazar sabahlarımı hatırladım. Sonra oturdum, “Pazar sabahları” diye bir yazıya başladım. Ne zaman bitiririm, ne zaman yayınlarım bilmiyorum ama ayın 25’i doğum günüm, o gün yayınlayacağım farklı bir yazım var. Hayır efendim, kendi doğum günümü kutlamıyorum. Gerçi—bi’ saniye—kutluyormuşum ama bugünkü Barış’ı değil. Neyse, yayınlayınca daha iyi açıklarım kendimi 😂
▶️ İzlenesi video: Ekstrem ebelemece
Küçükken oynadığımız oyuna biz “ebelemeç” derdik, “ebiç” diyeni de gördüm, en sık kullanılan adı “ebelemece”ymiş. Neyse, bu oyunun profesyonel bir spora dönüştüğünü ve onlarca ülkede ebelemece takımlarının oluşturulduğunu yeni öğrendim. “World Chase Tag” isimli lig de bunlardan biriymiş. Video biraz duruk başlıyor ama birinci dakika bitmeden içine giriveriyorsunuz.
🎧 Dinlenesi müzik: Sagrada Familia’da Requiem
Yıllar yıllar önce, MP3 çalarların zamanında, Mozart’ın Requiem’ini ara sıra açar dinlerdim. Hangi orkestranın çaldığını, hangi şefin yönettiğini bilmiyordum, şimdi araştırıp buldum: Berlin Filarmoni Orkestrası’nın Herbert von Karajan yönetimindeki 1976 tarihli icrasını dinliyormuşum. Neyse efendim, o icranın temposu daha yavaştı, benim de kulağım ona alışmış, yukarıdaki videoda Gran Teatre del Liceu Senfoni Orkestrası’nın icrasının temposu daha yüksek olduğu için (şef Giovanni Antonini öyle uygun görmüş) dinlediğimi ilk başta biraz yadırgadım. Sonra bunun tadının ayrı olduğuna karar verdim, öyle dinledim. Bitirilememiş iki eser olan Sagrada Familia ve Requiem’in böyle bir araya gelmesi de şık olmuş.
📻 Dinlenesi söyleşi: Gripin
Gripin’i sever misiniz? Ben çok severim. Solist Birol Namoğlu, yeni (akustik) albümleri çıkmadan Teke Tek Sanat’a bir söyleşi vermiş. Tatlı bir sohbet olmuş, ben de sizinle paylaşmak istedim.
🎮 Oynanası oyun: Firari peynir

Çok ama çok basit, komik bir oyun buldum: Bir peynir tekerisiniz ve yokuş aşağı yuvarlanırken arkanızdan koşarak sizi yakalamaya çalışan manyak adamlardan kaçmanız gerekiyor. Engeller sizi yavaşlatıp zıplatıyor ama arkanızdaki adamları da tamamen durduruyor. Engellere bilerek çarparak mini mini stratejiler geliştirebiliyorsunuz. Epey komik ve birkaç seferde sıkılmalık bir oyun. Benim rekorum 514 metre.
📖 Okunası kitap: Kuyucaklı Yusuf

Bu hafta size çok meşhur bir kitaptan bahsedeceğim: Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı Yusuf’u. Üç kısıma ayrılmış 45 bölümden oluşan bu kısa romanı Türk edebiyatıyla haşır neşir olmuş çoğu insan bilir ama nedense ben daha yeni okudum (yazın eşim Burcu okumuştu, ben de bu ay okudum).
Bitirdikten sonra hem “İyi ki okumuşum.” diye sevindim hem de “Neden bunca zaman okumamışım?” diye üzüldüm. Kitabın geneli zaten muhteşem ama Türk edebiyatında işlendiğini görmediğim kadar iyi “empati” ve “üstbiliş (metacognition)” örneklerine rastladım. İki alıntı paylaşmak istiyorum. Birincisi empatinin örneği:
Kaymakam yorgun gözlerini önüne, kucağına yatan bu başa çevirdi. İçini hazin bir hatıra kapladı. Bu buruşmaya başlamış ve ağlamaktan kızarmış çehrenin arkasında taze bir genç kız yüzü görür gibi oldu ve o anda ilk evlendiği gecenin ümit ve sevinç dolu hislerini tekrar yaşadı. Bu belki bir saniye, belki de daha az sürdü. Ondan sonra içini derin bir merhamet kapladı. Bütün kızgınlığına ve uzun senelerin verdiği bir istihfaf duygusuna rağmen, gördü ki karısı bu anda samimi idi ve kendisine bir şey oluyor diye sahiden korkmuş, sahiden telaş etmişti. Bu korkunun arkasında daha esnafça düşünceler aramak biraz insafsızlık olurdu.
İkinci alıntı da üstbilişe örnek:
Ellerini gözlerinin üstüne kapayarak arkaüstü yattı. Güneş yaprakların arkasından bile gözleri kamaştırıyordu. Yusuf kafasında uğultular hissetti. Şimdi kelime kelime hatırlayamadığı bir cümle, içeri girmek için başının etrafında dolaşıyordu. Muazzez ne demişti? “Belki bir gün canım isteyecek!” mi demişti… Bu kadar kati mi söylemişti? Yoksa: “Belki canım isterse!” mi demişti. Bu daha çok bir tehdide benziyordu ve sarih bir manası yoktu. “Böyle söyledi ise bir şey değil!” diye düşünüyor, fakat Muazzez’in böyle söylemediğini de gayet iyi biliyordu. Kafasına sokmak istemediği laflar etrafında mukayeseler yürüttüğünü fark edince içerledi. Bir an için bütün beyninin durmasını istedi. Bunu o kadar şiddetle ve candan istedi ki, gözleri yaşardı. Kendi kendisi ile hızlı konuşmamak ve bağırmamak için bir eliyle ağzını kapatıyordu. Bir aralık hiçbir şey düşünmez gibi oldu ve içinin hafiflediğini hissetti. Fakat biraz sonra kendini, ağzının içinde “Ne olacak? Ne olacak?” diye mütemadiyen mırıldanırken yakaladı.
Onun dışında, bugüne kadar beni ağlatan ikinci kitap bu oldu (ilki Uçurtma Avcısı’ydı). Empati duygusunun bu kadar güzel işlendiği, bir düşünce üzerine düşünmenin bu kadar iyi aksettirildiği bir kitap daha okumadım. Benim gibi bunca yıl kitabı okumadan geçtiyseniz, hemen bugün okumaya başlamalısınız.
❓ Sorulası
Bu hafta anket yok, ilk bültenlerde olduğu gibi bir soru var:
Son yıllarda sizi en çok etkileyen roman (veya uzun öykü) hangisiydi?
Beyn’in okur kitlesinin kitap okumayı sevdiğini biliyorum. Cevaplarınızı yorumlarda bekliyorum.
🤔 Düşünülesi
Bültenin sonuna geldik! Bülteni şu düşünülesi sözle kapatmak istiyorum:
“İnsanlığın bütün mutsuzluğu tek bir şeyden kaynaklanır: Bir odada tek başına sükûnet içinde oturamamaktan.” — Blaise Pascal
Bültenin son sözü, sizin yazacağınız bir yorum olsun. Haftaya görüşürüz!






